Szwedzka Wielkanoc

W Szwecji Wielkanoc – Påsk  jest  świętem wyczekiwanym  zarówno przez tych związanych z kościołem katolickim bądź protestanckim, jak i  tych  dla których są to po prostu cztery dni wolne od pracy. Tak więc jedni przygotowują się duchowo na przeżywanie Męki  i Zmartwychwstania  Jezusa, uczestniczą w nabożeństwach, święcą pokarmy. Dla innych jest to, w zależności od regionu, czas na porządki w ogródku,  przygotowanie żaglówki do sezonu, wyjazd do domku letniskowego, bądź na narty na północ Szwecji, gdzie niezależnie od tego czy Wielkanoc jest w marcu czy w kwietniu, taka forma spędzenia wolnego czasu jest możliwa. Ale dla wszystkich jest to radosny czas kiedy przyroda budzi się do życia, słońce mocniej grzeje, zakwitają żonkile, krokusy, przebiśniegi i mimo jeszcze chłodnego powietrza, kawiarniane ogródki zapełniają się gośćmi. O tym, że zbliża się Wielkanoc przypominają, podobnie jak w  Polsce, witryny i półki sklepowe, na których pojawiają się charakterystyczne dla tych świąt produkty i akcesoria. Kolorem  szwedzkiej Wielkanocy jest żółty, ponieważ większość  symboli jest w tym kolorze,  jak żonkile – påsklilja, które kupić można dosłownie wszędzie, zarówno w sklepach ogrodniczych, kwiaciarniach jak i supermarketach spożywczych.

IMG_5948

Kolejną  popularną ozdobą są  gałązki brzozowe przystrojone kolorowymi piórkami – påskris.  Można kupić gotową dekorację, albo oddzielnie gałązki i piórka, i tak jak ja, wykonać  ją samodzielnie dając upust własnej inwencji.

IMG_0895

Kolorowe piórka zdobią też drzewka w ogrodzie, płotki i furtki przed domami. Zaś w oknach zauważyć można oprócz wspomnianych żonkili, figurki gąsek i kurek.

IMG_5949

Jednym ze szwedzkich zwyczajów,  są wielkanocne wiedźmy – påskkaring. Zwyczaj pochodzi z  dawnych  wierzeń ludowych, wedle których właśnie w czwartek   wszystkie czarownice leciały na czarcią górę, zwaną Blåkulla,  aby świętować sabat, a wracały w Wielkanoc. Szwedzi wierzyli, że paląc ogniska i strzelając z armat odstraszą czarownice od swoich domów. W zachodniej części kraju nadal popularne jest  w ten dzień palenie ognisk i puszczanie petard. Tradycją jest, że w Wielki Czwartek dzieci odwiedzają sąsiadów i podobnie jak w amerykańskim halloween, chodząc od drzwi do  drzwi z koszykami proszą o słodycze.  Dziewczynki są przebrane za czarownice  – mają długie spódnice, chustki na głowach i dorysowane piegi. Często z miotłą z witek brzozowych.

-

Dawniej „czarownice” chodziły z dzbankami do kawy. /zdjęcie poniżej/

Påskkärringar 1976

Jeśli ktoś otworzy im drzwi dzieci mówią- Glad Påsk!  czyli – Wesołej Wielkanocy !  Na takie życzenia należy odpowiedzieć, oraz wrzucić do koszyka drobne pieniądze lub słodycze.

A  takie wielkanocne jaja – påskägg, wypełnione słodyczami,  dzieci dostają od najbliższych.

sodycze

Wielki piątek  w Szwecji zwany jest Långfredagenco oznacza długi piątek, na pamiątkę długiego cierpienia i  śmierci Jezusa na krzyżu, jest dniem wolnym od pracy.

Ozdobą świątecznych stołów oprócz wspomnianych już żonkili, są różnokolorowe pisanki. Według dawnych wierzeń pisanki miały odpędzać zło i przynosić szczęście, miłość i pomyślność.Wierni tradycji w dalszym ciągu barwią jaja, gotując je w łupinach cebuli, kłosach zbóż, brzozowych liściach czy czerwonej kapuście. Bardziej wygodni kupują specjalne gotowe barwniki, których jest zatrzęsienie w marketach. Poniżej na zdjęciach, moje pisanki ozdobione według pomysłu znalezionego w internecie i obok barwione tradycyjnymi metodami.

 

A jakie potrawy goszczą na wielkanocnych szwedzkich stołach?

Tak jak i w całym chrześcijańskim świecie, na wielkanocnym szwedzkim stole  królują  jajka, przyrządzane na wiele sposobów, z kawiorem, pastą łososiową, faszerowane.

A co oprócz jaj?  Oczywiście, na szwedzkim stole nie może zabraknąć  ryb. Dawniej w Wielki Piątek umartwiano się spożywaniem solonych łososiowych grzbietów lub sztokfiszy.

Dzisiaj są to śledzie pod różnymi postaciami i przede wszystkim  łososie świeże i wędzone.

th0_8123_jedzenie

Tradycyjną potrawą wielkanocną jest pieczeń  jagnięca, przypominająca  biblijną opowieść o pierwszej  Wielkanocy /jagnię paschalne/. Przyrządza się także västerbottenspaj – tartę ze szwedzkim serem västerbottensost. Często goszczą też  köttbullar -popularne klopsiki.  Do picia podaje się påskmust. Na deser podawany jest bardzo słodki  tort marcepanowy –påsktårta.

cake-

Wielkanoc jest radosnym świętem, odczuwa się to na każdym kroku. Szwedzi  życzą sobie    Glad Påsk nawet jak się nie znają. Przyswoiłam sobie ten zwyczaj.

Wszystkim moim czytelnikom tym znanym i nieznanym składam serdeczne życzenia pogodnych, pełnych radości Świąt Wielkanocnych. Glad Påsk !

paskpuff_puff

 

 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s